To niewątpliwie medialny fenomen. Mecze Lotto Ekstraklasy w zdecydowanej większości przypadków stoją na poziomie co najwyżej przeciętnym, a bywa że wręcz kabaretowym. Pomimo tej powszechnej świadomości, na rynku telewizyjnym są towarem gorącym. I wszystko wskazuje na to, że staną się linią frontu pomiędzy największymi władcami plazmowych ekranów.

Termin przetargu na lata 2019-2023 zostanie ogłoszony prawdopodobnie w lipcu, ale konkurenci już weszli w bloki startowe. Na razie skupiają się na strojeniu groźnych min i deprymowaniu rywali, jednak już wkrótce będą musieli schować się w szatni, by przeliczyć banknoty w portfelach i przeanalizować, ile z nich warto wydać na to, by pokazać nie tylko mecze Górnik Zabrze – Legia Warszawa, ale także cały serial z cyklu Sandecja Nowy Sącz – Termalica Nieciecza (oczywiście za kilkanaście miesięcy te nieprzypadkowo wybrane nazwy mogą zastąpić ich ówczesne synonimy).

I właśnie w tych analizach jest pies pogrzebany, bo wycena w gruncie rzeczy oparta jest tylko na spekulacjach. Wyniki oglądalności rozgrywek nie powalają. W ubiegłym roku średnia widzów w Canal+ wyniosła niespełna 103 tysiące, a niemal powszechnie dostępnego Eurosportu 1 minimalnie ponad 155 tysięcy. Biorąc pod uwagę fakt, że za każdy z sezonów stacje wyłożyły ok. 145 milionów złotych, przelicznik nie wygląda oszałamiająco. Rodzi się jednak pytanie o rzeczywisty potencjał – Canal+ jest zakodowany, Eurosport pokazywał mecze dalekiego wyboru, w kiepskich porach, zwłaszcza w poniedziałkowe późne popołudnia, natomiast TVP, która w minionym sezonie tradycyjnie transmitowała najciekawszy mecz 37. kolejki, na starciu Legia – Lechia przyciągnęła aż 1,14 mln osób. Prawda leży zapewne gdzieś pośrodku, a taka stawka, mnożąc przez liczbę spotkań, oznacza już kąsek nie do pogardzenia.

Czy jednak realne jest osiągnięcie pułapu 250 milionów złotych za sezon? Wywindowaniu wyniku sprzyja koniunktura. Nie na piłkę jako taką, a wynikająca z medialnych puzzli, które dynamicznie zmieniły konfigurację. Dla NC+ po serii klęsk, w wyniku których stacja straciła ze swojego tortu sporo wisienek, utrata Ekstraklasy byłaby równoznaczna ze sportowym unicestwieniem. Polsat jest w ofensywie, a dorzucenie polskiej ligi do Champions League mocno złagodziłoby kaca po odjeździe reprezentacji. Eleven z pieniędzmi specjalnie się nie liczy, ale posiadając wachlarz naprawdę atrakcyjnych rozgrywek europejskich, może spokojnie szacować koszty i ryzyko związane z pokazaniem zmagań znad Wisły. Oliwy do ognia dolewa jednak TVP, po raz pierwszy w historii realnie zainteresowana zwycięstwem w przetargu, choćby po to, by dać rozrywkę i poczucie radości kibicowskiej części elektoratu partii rządzącej. Do tego wszystkiego można dodać zapytania o oferty ze strony mniej lub bardziej tajemniczych podmiotów, być może liczących na wypracowanie zysku ze sprzedaży sublicencji, i powstanie krajobraz wyraźnie sprzyjający wydaniu całkiem pokaźnej kwoty. Co nie czyniłoby z nas przecież Zielonej Wyspy, bo telewizyjne rozpasanie panuje na całym Starym Kontynencie i poprzez wypychanie zdrowego rozsądku na rzecz szaleństwa psuje i piłkę, i piłkarzy. W Polsce przebicie sufitu długo nam jeszcze zapewne nie zagrozi, ale i tak już warto przede wszystkim przemodelować system podziału milionów, tak, by dowartościowywać najlepszych kosztem najsłabszych i nie przejmować się wreszcie rzekomym łamaniem sprawiedliwości.

Ile więc naprawdę warte jest pokazywanie polskiej ligi? Takiej refleksji mogą się Państwo poddać przy wielkanocnych stołach, zawsze to wszak zdrowsze od rodzinnych debat politycznych… A więc Wesołych Świąt, zabawnego prima aprilisu i ciepłego, mokrego dyngusa!

Przed tygodniem w tym samym miejscu pisałem o podróży w czasie polskiego sportu. Życie jak to życie – lubi dopisywać do takich historii kolejne rozdziały. Tak właśnie stało się przy okazji meczu Polska – Korea Południowa na Stadionie Śląskim: w najbliższy wtorek w Katowicach i w Chorzowie przeniesiemy się do lat 60. Wszystko za sprawą odrodzenia gigantycznego stadionu, przy którym wciąż nie uwzględniono infrastruktury spełniającej współczesne realia.

Mowa przede wszystkim o podziemnych (lub chociażby naziemnych, jednak biorąc pod uwagę otoczenie obiektu to opcja mniej praktyczna) parkingach. Za to niedopatrzenie zapłacą teraz wszyscy mieszkańcy centrum aglomeracji, w dodatku zafundowano im to za ich własne pieniądze, których przez lata wydano na inwestycję tyle, że powinno wystarczyć nawet na metro Katowice – Chorzów ze stacją pod Stadionem. Ten grzech zaniedbania zamienił się zresztą w pasztet już podczas uroczystego otwarcia nowego Śląskiego. Ci, którzy byli, widzieli to na własne oczy, reszta zapewne na zdjęciach. Kierowcy w desperacji poszukujący kawałka wolnego trawnika w Parku Śląskim ominęli chyba jedynie ZOO, i to pewnie tylko dlatego, że świerklaniecka brama pozostała zamknięta. Rozjeżdżona zieleń, spacerowicze przeciskający się między stojącymi na alejkach pojazdami, biegacze i rowerzyści wdychający spaliny oraz wszechogarniający chaos stały się tłem wydarzenia, które miało być początkiem nowej wspaniałej historii.

Teraz – jak wynika z lektury tekstu mojej redakcyjnej koleżanki Justyny Przybytek, a który możecie znaleźć w zasobach DZ, wpisując w wyszukiwarce „Stadion Śląski, utrudnienia w ruchu”) – będzie lepiej, bo cały problem przerzucono do… centrum Katowic. Z ulgą odetchną więc osoby korzystające z uroków Parku i mieszkańcy Tysiąclecia, za to krew zaleje wszystkich wyjeżdżających z Katowic w kierunku Bytomia, a także samych kibiców, którzy swoje samochody będą musieli zostawić dziewięć (ulica Murckowska) lub siedem (parking Strefy Kultury) kilometrów od Stadionu i przemieścić się do celu – często razem z dziećmi – środkami komunikacji publicznej. Taką samą trasę trzeba też będzie oczywiście pokonać również po meczu, który zakończy się około godziny 23. Taka nocna turystyka zapewne przypadnie do gustu zwłaszcza kibicom z innych regionów kraju. A to ich opinie, pozbawione romantyzmu, jakim na Śląsku otoczony jest Kocioł Czarownic, będą najbardziej miarodajne dla oceny całego przedsięwzięcia.

W tej kunsztownej operacji dorównującej rozmachem lądowaniu w Normandii kluczową rolę ma do odegrania tabor KZK GOP. Na prośbę marszałka musi rzucić na front wszystkie dostępne pojazdy, ryzykując, że to one zakorkują centrum miasta. A spróbujcie do tego wyobrazić sobie drobną stłuczkę w tunelu – wtedy na Rondzie wrażenie przeniesienia w czasie będzie już niemal doskonałe, no może tylko modele samochodów będą się różniły od tych na zdjęciach Zygmunta Wieczorka czy Władysława Morawskiego.

Najgorsze w tym wszystkim jest to, że innego rozwiązania – ze względu na wspomniane na wstępie zaniechanie projektantów – nie ma. I zapewne długo nie będzie. Ba, te, które są podobno brane pod uwagę, na przykład parkingi na krańcach Parku od strony Siemianowic, oznaczają dodatkową komplikację. Jak niby zorganizować stamtąd transport do Stadionu? Przez Park? No chyba, że marszałek zatrudni tysiące rikszarzy, co zapewne stanowiłoby znakomity chwyt marketin-gowo-medialny i rozsławiło Śląski na całym świecie.

Wtorkowy mecz z Koreą oznaczać ma prawdziwy powrót Stadionu na piłkarską mapę. Na razie wygląda na to, że będzie to mapa drogowa obejmująca całkiem spory kawałek województwa…

GKS nie zgadza się na rozgrywanie meczu z Ruchem Chorzów w Wielki Piątek – ogłosił wszem i wobec klub z Tychów. Można podejrzewać że za tym stanowiskiem stoi przede wszystkim trener Ryszard Tarasiewicz, który nie raz już protestował przeciwko wychodzeniu na boisko w tym właśnie dniu, zwłaszcza, gdy przyjeżdżał z Miedzią do Katowic.

Sytuacja z pewnością jest delikatna, bo w dzisiejszych czasach wyjątkowo łatwo można podpaść pod paragraf znieważenia uczuć religijnych (absurdalny z natury i obowiązujący bodajże tylko w siedmiu krajach w Europie, za to powszechny w państwach muzułmańskich – przyp. autora). Tym niemniej jednak tak stanowcze postawienie sprawy na ostrzu noża, jak ma to miejsce w przypadku Tychów, musi budzić poważne wątpliwości. Bo – wszelkie ewentualne skojarzenia są przypadkowe – piłkarz jest od grania, natomiast od ustalania terminarza ktoś zupełnie inny. Na szczęście zresztą, bo pamiętając słynną wypowiedź Michała Kucharczyka, w innym przypadku spotkania rozgrywane byłyby sporadycznie, najczęściej w środku tygodnia i to niezbyt późno, by zawodnikom nie torpedować barwnych wieczornych planów.

Warto też pamiętać, że Wielki Piątek nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy i swoje obowiązki będą wykonywać wtedy nie tylko piłkarze. W dodatku w ich przypadku bonusem takiego rozwiązania jest komfort spędzenia z rodziną dni świątecznych, a przecież ekstraklasowi koledzy po fachu będą kopać piłkę i w sobotę, i w poniedziałek, czyli dni również uznawane w teologii katolickiej za Wielkie.

Może więc GKS, zamiast iść na czołowe zderzenie, powinien po prostu kompromisowo wystąpić o to rozegranie meczu w piątek jak najwcześniej, tak, aby trener Tarasiewicz zdążył na wieczorną procesję?

Kamil Stoch został samodzielnym liderem zestawienia skoczków pod względem liczby punktów zdobytych po 30. urodzinach. Magdalena Gwizdoń zapisała się w historii biathlonu jako najstarsza zawodniczka, która zmieściła się w trzydziestce zawodów Pucharu Świata. 42-letni Adrian Parzyszek strzela gole dla Naprzodu Janów w hokejowej ekstraklasie. O rok młodszy Tomasz Adamek szykuje się do wyjścia na ring w Częstochowie. Emerytowane gwiazdy i gwiazdki stoją w kolejkach, by dać sobie po twarzy w klatkach MMA. Wygląda na to, że polski sport przeżywa drugą młodość…

Ta jednak, jak wszyscy wiedzą, bywa głupia. I nie inaczej jest w tym przypadku. Bo oprócz nazwisk sportowców, które dają nam wrażenie podróży w czasie, koło zatacza też atmosfera towarzysząca ich występom. W tym przypadku o nostalgicznej zadumie nie ma jednak mowy, na ulice wracają bowiem klimaty z lat 90., czyli złotej ery polskiego kibolstwa. Obrazki ze śląskich derbów w Gliwicach wszyscy znają już pewnie na pamięć, ale to jedynie ilustracja w coraz grubszej kronice, w której wpisów przybywa z zatrważającą szybkością. Od drobnych począwszy – jak chociażby rozbicie, a właściwie wykopanie pleksi na meczu hokejowym w Katowicach, po zapisy naprawdę dramatyczne, jak te z drugoligowego spotkania koszykarskiego w Sosnowcu, gdzie zamaskowani bandyci wpadli między rodziny z dziećmi.

Informacje o gęstniejącej atmosferze dostajemy na bieżąco. Wśród nich są także zaskakujące. Tak było chociażby po wspomnianych nieszczęsnych śląskich derbach, gdy kibice z centralnych sektorów podkreślali, że przemoc rodzi się nie na miejscach ultrasów, a wśród osób z pozoru statecznych. – Wobec nas, wiekowo zaawansowanych i dalekich od szowinizmu, ze strony gliwickich rówieśników padały otwarte groźby. Siedzieliśmy obok siebie, a dzieliło nas wszystko. To chyba było nawet bardziej wstrząsające niż to, co się działo na murawie – opowiadali mi kilka godzin po bulwersujących wydarzeniach kibice z Zabrza.
Ta historia stanowiła zresztą świetne uzupełnienie tego, co zobaczyłem, a właściwie usłyszałem w punkcie odbioru akredytacji, gdzie wysłannik jednej z kibicowskich stron nie przejmował się brakiem swojego nazwiska na liście, oświadczając wszem i wobec, że „szef ochrony jest moim kolegą, jakoś sobie z wejściem poradzę”. Czy były to tylko właściwe młodzieży puste przechwałki, czy też kolejny objaw gangreny toczącej ligowy futbol? O to trzeba pewnie zapytać tegoż szefa, o ile oczywiście nadal pełni swoją rolę po kompromitacji, jaką były wówczas działania jego formacji.

Diabeł, jak to ma w zwyczaju, rodzi się w takich drobiazgach. We flagach, których znaczenie rozpoznają nieliczni, a wtajemniczeni przymykają oczy. Na murach, jak w Krakowie, gdzie olbrzymie graffitti poświęcone wojnie szalikowców widzieli wszyscy, poza działaczami klubu leżącego za ozdobioną nim ścianą. W transparentach kwalifikujących się do kategorii karalnych, a pomijanych milczeniem. I przede wszystkim w poczuciu bezkarności wymieszanej z bezczelnością.

Jeszcze niedawno wydawało się, że jest to problem tylko Europy Wschodniej plus Bałkanów. Teraz ogniska zapalne pojawiły się jednak w miejscach uznawanych za wyleczone, a tam, gdzie tlą się od zawsze, przybrały nowy wymiar. Chociażby w Grecji, gdzie rosyjski szeryf wbiegając z pistoletem na murawę sterroryzował nie tylko sędziego meczu, ale i całe rozgrywki. Niewykluczone więc, że to co najgorsze dopiero przed nami i lata 90. staną się współczesnością. To już ostatni dzwonek by inicjatywę w tej wojnie przejęło państwo i przestało udawać, że białe jest czarne, a czarne jest białe, bo nie ma już wątpliwości, że dominującym kolorem staje się brunatny.

Media społecznościowe nie mają litości, za to mają nieprzebrane archiwa, w których nic nie ginie. I stanowią świetną pożywkę dla wszelakich interpretacji, także tych spiskowych. Nic więc dziwnego, że skandaliczna decyzja Komisji Ligi, która na jednym ogniu, pardon, posiedzeniu, zgrillowała dwa śląskie kluby, stała się odpowiednikiem benzyny wlanej do ogniska. A przy okazji wybuchu ujawniły się sprawy ze wszechmiar interesujące. Na przykład wpisy przewodniczącego KL, Zbigniewa Mrowca, który w czasie pamiętnej kartkowej kompromitacji Legii z Celtikiem domagał się od UEFA, by wygrał futbol. Albo biogram jego zastępcy Roberta Błaszczaka, będącego na co dzień członkiem Rady Nadzorczej koszykarskiej… Legii. Czy w tej sytuacji można się dziwić opiniom, że panowie komisarze strzelili Górnikowi gola, a nawet trzy, właśnie w imieniu klubu z Łazienkowskiej?

Cała ta sprawa faktycznie cuchnie na co najmniej tyle kilometrów, ile dzieli Śląsk od stolicy. W dodatku wszystkie argumenty KL upadały jak domek z kart (znaczonych) niemal z godziny na godzinę. Począwszy od tezy o sprowokowaniu zajść spaleniem flagi – jak się okazało linia czasu wyglądała zgoła odmiennie – po bezlitosne statystyki. Na przykład te dotyczące właśnie zamieniania flag rywali w pochodnie. Od kwietnia 2017 w Ekstraklasie było siedem takich przypadków i żaden nie miał konsekwencji w postaci odbierania punktów. Na myśl przychodzi za to miłosierne potraktowanie Legii po tym, jak jej kibole w meczu na szczycie z Górnikiem dwukrotnie zorganizowali racowiska, które doprowadziły do wielominutowego przerwania spotkania. Nawiasem mówiąc, już na zawsze nierozstrzygniętym dylematem pozostanie kwestia, co stałoby się w przypadku, gdyby któryś z zabrzan okazał się uczulony na toksyczny dym i nie był w stanie kontynuować gry… Ale do rzeczy – zasądzone wtedy 70 tysięcy grzywny, nałożonej na mistrzów Polski, szef Komisji ze śmiertelnie poważną miną odtrąbił jako najsroższą karę w historii tego gremium, ale o walkowerze nawet się nie zająknął.

Analizując wokółderbowe wydarzenia, warto jednak spojrzeć także bliżej niż za „gierkówkę”. Chociażby do samych Gliwic, gdzie zawiedli wszyscy. Począwszy od ochrony przepuszczającej flagę Piasta wnoszoną na sektor gości, przez system identyfikacji kibiców, który nie wychwycił nazwisk osób poszukiwanych przez policję, po ludzi montujących ogrodzenie w taki sposób, że wystarczyło je rozkołysać, by padło jak długie. Co prawda być może dzięki temu nie doszło do większej tragedii, bo fakt ten rzeczywiście zadziwił szturmujących do tego stopnia, że tylko trzech z nich weszło w rolę harcowników, a reszta bandy stanęła niczym wmurowana (czyli zrobiła to, czego nie zrobił płot).

Swoje dwanaście groszy dorzucił też oczywiście Górnik. Pod tym względem Komisja Ligi miała pełne prawo, by ukarać klub zakazem zorganizowanych wyjazdów, bo prowokacja w postaci wywieszonej odwrotnie flagi skradzionej onegdaj z siedziby Piasta nie ulega wątpliwości, aczkolwiek nie kwalifikuje się do odbierania punktów w tabeli. No i Górnik wciąż nie rozwiązał sprawy Grzegorza Kasprzika – z pozoru nie ma to wiele wspólnego z sobotnimi wydarzeniami, ale charakteryzuje fatalną politykę wewnętrzną klubu i budzi domysły w zakresie wpływu środowisk kibicowskich na decyzje zarządu z Roosevelta.

Na koniec tej podróży trzeba się przenieść w kierunku placu Sejmu Śląskiego w Katowicach, gdzie urzęduje wojewoda. Czy nikt nie zastanowił się nad tym, dlaczego urzędnik, który z takim zapałem zamykał przed kibicami gości pierwszoligowe stadiony, przespał okazję, by zadziałać prewencyjnie w przypadku, w którym wskaźnik ryzyka rzeczywiście usadowił się głęboko na czerwonym polu? Czy wojewodę aż tak pochłonęła batalia o zastąpienie Wilhelma Szewczyka Marią i Lechem Kaczyńskimi, czy też policji zabrakło papieru na złożenie stosownego wniosku? To już muszą między sobą rozstrzygnąć sami zainteresowani. W każdym razie przez sumę tych wszystkich zaniedbań śląskie kluby dostały słony rachunek, a Śląsk jako taki zebrał wizerunkowy łomot w ogólnopolskich mediach.

Pozostaje tylko mieć nadzieję, że w globalnym rozrachunku sobotnia hańba stanie się lekcją, z której region wyciągnie wnioski, udowadniając, że stereotypy o tutejszym rozsądku nie są już tylko pustym frazesem.

Globalna wioska staje się globalną wiochą. Piotr Żyła i jego żona nie potrafią ułożyć sobie życia prywatnego bez pośrednictwa mediów społecznościowych, a alpiniści – siedząc w namiotach na wysokości kilku tysięcy metrów – awanturują się przy milionach świadków i zamiast na złość odmrażać sobie uszy, odcinają adwersarzom dostęp do internetu.

Efektem ubocznym tego zgniecenia świata do wielkości ekranu w tablecie czy telefonie okazało się obalanie mitów i zdzieranie masek. Dotychczas łatwiej było kreować i budować własny wizerunek, a później go tylko pielęgnować. Najlepszym tego przykładem jest właśnie wspomniany skoczek z Wisły, zwany przez kibiców „Wewiórem”. Nadworny błazen, którego ortografia – w dużej mierze zgodna z wytycznymi posłanki Pawłowicz – była równie barwna, jak sprzedawane przez niego czapki, a rzucane na poczekaniu bon moty okraszane firmowym „hehe” zaraz po wyartykułowaniu zaczynały żyć własnym życiem, okazał się zwykłym śmiertelnikiem. Z problemami małżeńskimi, trudnym charakterem, być może niedojrzałością emocjonalną, o czym świadczyć może właśnie wylewanie wszystkich brudów w przestrzeń publiczną.

Nie on pierwszy, nie ostatni. Szlak w tym błocie wydeptali ci, którzy zdrowego rozsądku powinni mieć teoretycznie więcej niż wariaci niebojący się zjeżdżać w dół skoczni, mimo świadomości, że ten zjazd kończy się przepaścią. Politycy, artyści, dziennikarze, mężowie i żony, dzieci i wnuki – szambo wybijało i wybijać będzie, bo w końcu nieważne, jak się o nas mówi, byle mówiło się w ogóle, prawda?

I tak się to plecie. Denis Urubko, polski bohater niezwykłej misji ratunkowej na Nanga Parbat, po kilkunastu dniach został rosyjskim zdrajcą na K2. Wymiana medialnych ciosów niczego właściwie nie wyjaśnia, skupia się na grze stereotypami i przekonywaniu już przekonanych, ale też nikt żadnego wyjaśnienia nie potrzebuje. Ważne, że znów jesteśmy MY i znów są ONI. Nad-wiślańskie piekiełko zawlekliśmy nawet w Himalaje…

O tym, że ciemny lud wszystko kupi, mówił swego czasu Jacek Kurski, o czym tenże ciemny lud zdążył już zapomnieć. Tyle tylko, że dziś sprzedać też trzeba umieć. Nikt przecież nie uwierzy – mimo olbrzymich starań kilku propagandystów, którym za to płacą – że w Pjongczangu odnieśliśmy sukces na miarę możliwości, a żaden z olimpijczyków wstydu nam nie przyniósł. Tak samo jak nie sposób przyjąć do wiadomości, że rozgrywanie meczów w temperaturze minus czternastu stopni ma jakikolwiek sens, albo że minister sprawiedliwości ledwo wiąże koniec z końcem i odlicza dni od wypłaty do wypłaty. Te i podobne kwestie wymagają jednak odrobiny namysłu i przeprowadzenia logicznych dowodów, w przeciwieństwie do przyobiednich dywagacji, czy Piotr Żyła – którego nigdy nie widziało się na żywo bez kasku i nart – jest dobrym ojcem, i czy właściwie powinniśmy się dziwić, że wymienia towarzyszkę życia na nowszy model. I czy zainspirował go do tego prezes PZN Apoloniusz Tajner, który na podobne posunięcie zdecydował się już kilka lat temu, gdy media szybko znudziły się aferką, bo okazało się, że Wybranka Serca II bynajmniej nie jest egzotyczną Pamelą, jak przedstawiał ją początkowo jeden z brukowców…

No cóż, nie trzeba mieć specjalnie bujnej wyobraźni, by dojść do wniosku, że jeśli yeti istnieje, to siedzi teraz obok polskiego obozu na K2 i podglądając awanturę dotyczącą kwestii, czy zima jeszcze jest, czy już jej nie ma, kręci z niedowierzaniem głową, turlając się jednocześnie ze śmiechu, bo takich cudaków jeszcze nie widział. Na swoje szczęście nie zagląda przecież do internetu…

PS. Dla równowagi trzeba dodać, że równie groteskowa bywa postawa odwrotna. Preferuje ją zarząd Górnika Zabrze, który jako jedyny nie wie, co robił jego czwarty bramkarz na dworcu we Wrocławiu, chociaż także internetowe media opisały sprawę ze szczegółami. I to nawet dokładniej niż niedawne motoryzacyjne przypadki szefa klubu.

Igrzyska już się kończą, sportowa klęska made in Poland została dopełniona, ale przynajmniej dzięki Weronice Nowakowskiej wszyscy dowiedzieliśmy się, gdzie byliśmy i co widzieliśmy. Generalnie Biało-Czerwoni przez Pjongczang przemknęli niczym pewien panczenista, który leżał na lodzie zanim zdążył wystartować (szczerze mówiąc żal mi go bardzo, ale niechcący stał się symbolem całej koreańskiej misji znad Wisły) albo saneczkarz jadący na ślepo, bo zapomniał maski. Oczywiście mamy jeszcze skoczków z których możemy być dumni, jednak którzy – czas to powiedzieć głośno i wyraźnie – też wracają z deficytem w stosunku do przedolimpijskich analiz i nadziei. Generalnie zaliczyliśmy klapę, a nawet w większości przypadków przelecieliśmy przez nią uderzając w dno.

Sami reprezentanci zdają sobie z tego sprawę, więc z bagaży wyciągnęli ściągi z usprawiedliwieniami, ale jedna rzecz w tym scenariuszu musi irytować. Dlaczego wszystkie te argumenty z gatunku „zrobiliśmy wszystko co się dało, ale cudów nie należało oczekiwać bo… ” nie zostały wyartykułowane przed wyruszeniem do Azji? Przecież Maciej Starę-ga już wcześniej wiedział, że bałagan w polskich biegach jest gigantyczny, Sylwia Jaśkowiec od początku była zależna od nart Justyny Kowalczyk, nieszczęsne panczenistki zdawały sobie sprawę ze skutków rozbicia drużyny, a alpejczycy nie przez przypadek tyle energii poświęcili walce o nominację olimpijską, bo wiedzieli, że na szusy już jej i tak nie starczy. Tę wyliczankę można ciągnąć niestety znacznie dłużej, ale jaki koń jest każdy widzi, więc przykładów chyba Państwu wystarczy.

Co ciekawe w obronę niedoszłych bohaterów masowej wyobraźni włączyli się niektórzy obecni w Korei dziennikarze. Zabawny był zwłaszcza felietonowy argument, z którego wynikało, że zgodnie z popularną w niektórych kręgach ideą symetryzmu, kibice z kanapy (tak zwani Janusze) niby mogą od swoich reprezentantów wymagać zaangażowania i przyzwoitych wyników, ale i ci mogą powiedzieć do wspomnianego Janusza: wstań i pokaż co potrafisz, co ty zrobiłbyś na moim miejscu?

Taki argument jest jednak kompletnie absurdalny. Janusz na sportowych arenach wyglądałby groteskowo, ale tak samo byłoby – jeśli chcecie symetrii to macie – w drugą stronę. Spróbujcie sobie zresztą wyobrazić większość olimpijczyków na własnych stanowiskach pracy. Poza tym to szeroko rozumiane społeczeństwo utrzymuje świat sportu, więc ma pełne i niezbywalne prawo formułowania wymagań i wyrażania emocji, przy czym oczywiście nie należy mylić tej definicji z hejtowaniem.

Ale ad rem – konsekwencje igrzysk dopiero przed nami. Interesująco będzie wyglądało zwłaszcza rozliczenie najważniejszego ze związków, czyli Narciarskiego. Dwie zdobycze skoczków to przecież tylko jedna strona nomen omen medalu, bo do PZN należą także biegi (w tym męskie), snowboard, freestyle i kombinacja norweska…

Generalnie dawno już chyba nie było tak sprzyjającej atmosfery, by dokonać prawdziwej rewolucji w systemie funkcjonowania związków sportowych, sprecyzowania odpowiedzialności za wyniki czy zasad przyznawania stypendiów, które w sprzyjających okolicznościach można sobie zapewnić nawet zajmując ostatnie miejsce w odpowiednio nielicznej stawce. Może warto rozważyć także totalną zmianę przygotowań olimpijskich i związanej z nimi strategii? Czy wiecie na przykład, że w mistrzostwach Polski bobsleistów wystartowało w październiku 2017 roku pięć osad, przeprowadzono je po raz pierwszy od 49 lat, toczyły się w jednej konkurencji (dwójek), a zorganizowano je na Łotwie? Biorąc to wszystko pod uwagę czy naprawdę musimy na igrzyska wysyłać swoich reprezentantów czy jest to jedynie pretekst, by w ekipie znalazły się osoby towarzyszące? Podobne analizy powinny dotyczyć nie tylko zresztą bobsleistów, a dokonując ich trzeba mieć świadomość, że jeśli skończy się jak zawsze, czyli tylko na słowach, za cztery lata będzie jeszcze gorzej, bo polskie skocznie coraz ściślej otacza sportowa pustynia.

Słuchajcie, po co ci nasi zimowi olimpijczycy w ogóle pakują się w sport, skoro wciąż narzekają, że w kraju nie ma warunków treningowych i muszą spędzać 300 dni w roku na obczyźnie? No i potem twierdzą, że w takiej sytuacji lokaty niemieszczące się nawet w depeszach agencyjnych trzeba traktować jako sukces…

Ta kwestia, postawiona w całkiem miłych okolicznościach przyrody, to znaczy z mrozem i zimnem na zewnątrz, za to kominkiem wewnątrz, wzbudziła znienacka ożywioną dyskusję. Traf chciał, że na jej podkładzie migotał obraz z Pjongczangu z głosem komentatora, wyraźnie podnieconego wyczynem kombinatora norweskiego (chociaż rodem z Polski) finiszującego na miejscu dwudziestym którymś. A przecież trzeba mieć jeszcze świadomość, że na igrzyskach – z racji wielu ograniczeń, także czystki dopingowej – startuje znacznie mniej zawodników niż w Pucharze Świata, więc pozycje na końcu olimpijskiej stawki oznaczają, że Biało-Czerwoni de facto grają w innej lidze niż większość globu.

Ostatecznie udało nam się dojść do – modne teraz słowo – consensusu. Uznaliśmy mianowicie, że sam wybór takiej, a nie innej drogi życiowej to jedno (stypendia, podróże, wyżywienie, medale mistrzostw Polski to w końcu nie w kij dmuchał, zwłaszcza gdy jest się pięknym, młodym i singlem/singielką), ale wysyłanie takich pasjonatów na igrzyska to jednak już coś całkiem innego. Zwłaszcza jeśli przyjmiemy do wiadomości, że pomimo romantycznej legendy, impreza ta przesiąknięta jest do cna profesjonalizmem. A na takim tle widać jeszcze wyraźniej, że większość ekipy z dużego i dumnego kraju w środku Europy stanowi, niestety, grupę amatorskich hobbystów.

Wracając do meritum. Czy Polska naprawdę musi wysyłać na igrzyska kilkudziesięciu sportowców niemających żadnych szans na sukces? I wraz z nimi prezesów związków, którzy na czas imprezy wstydliwie znikają sprzed kamer, by po powrocie do kraju bić coczteroletnią pianę o planowanym stworzeniu infrastruktury i zmianach systemu szkolenia, z czego nikt nigdy ich nie rozlicza?

Aby wstać z kolan, trzeba stawiać takie właśnie najważniejsze i proste pytania. I kolejne – dlaczego przed igrzyskami PKOl (swoją drogą sens istnienia tej instytucji to temat na osobny felieton) zamiast snuć wizję cudów, nie zaprezentuje publicznie realnego planu minimum dla każdego z olimpijczyków? I dlaczego Ministerstwo Sportu nie przedstawia dokładnego raportu z kosztów przygotowań kadrowiczów? Tak, aby wykazać czarno na białym, ile kosztowało nas wysłanie do Azji saneczkarza, który zapomniał maski (dobrze, że sanki zabrał) albo biathlonistów przyzwyczajonych do schodzenia z trasy po zdublowaniu przez konkurentów.

Oczywiście – powie ktoś, że wszyscy wyjeżdżający wypełnili określone wcześniej minima. No cóż… Po pierwsze, sprawa nie jest taka oczywista, bo na przykład w zarządzanym przez Apoloniusza Tajnera związku narciarskim nie bardzo wiadomo co – poza obawą przed potencjalnymi przegranymi procesami – zadecydowało o tym, że do Azji wysłano dwóch siebie wartych alpejczyków. A po drugie, może określenie minima traktowane jest zbyt dosłownie i normy należy jednak wyśrubować do poziomu gwarantującego uniknięcie zarzutu o organizowanie turystyczno-towarzyskich olimpijskich wycieczek?

Czas na pobudkę i zastąpienie fantazji racjonalnością. Spójrzmy na przykład na Norwegów. Ole Einar Bjoerndalen, prawdziwa legenda Norwegii, igrzysk i światowego sportu w ogóle, ogląda Pjongczang w telewizji. Nie znalazł się w reprezentacji i nie odbyła się ogólnonarodowa debata, że to niesprawiedliwe, bo mu się taki wyjazd po prostu należy za zasługi. Uznano, że zasady są jasne i klarowne: nie spełnił wymogów, nie rokował już szans na sukces, nie poleciał. Koniec i kropka. Ba, nikt nawet nie wpadł na to, by na pocieszenie zrobić go na przykład jakimś attaché lub dyrektorem sportowym…

0,02. Taki procent Polaków zasiadał na trybunach podczas meczu Lotto Ekstraklasy w sezonie 2016/17. Ten wskaźnik z raportu Europejskiego Stowarzyszenia Piłkarskich Lig Zawodowych nie jest przesadnie eksponowany w opracowaniach tego dokumentu i trudno się dziwić, bo nijak nie da się go przedstawić w kategoriach sukcesu. A jednak to właśnie on daje sporo do myślenia – biorąc pod uwagę fakt, że nie sposób już narzekać na infrastrukturę, oznacza bowiem, że największym problemem polskiej ligi jest jej poziom sportowy, który nie skłania do wydawania pieniędzy na bilet.

Taki absolutnie logiczny i uprawniony wniosek, podparty cotygodniowymi dowodami empirycznymi, stanowi z kolei nie lada zagwozdkę dla uzasadnienia coraz bardziej nieuchronnej reformy rozgrywek, której głównym owocem ma być powiększenie ekstraklasy do 18 drużyn. O bezsensie rozwadniania i tak mocno przeciętnego produktu pisałem w tej rubryce już nie raz i zdania nie zmieniłem. Teraz jednak w projekcie pojawił się jeszcze jeden punkt, którego absurdalność skłoniła mnie do ponownego wzięcia tematu na klawiaturę.

Chodzi mianowicie o opcję, zgodnie z którą, w systemie baraży, do elity mógłby awansować nawet zespół zajmujący w I lidze miejsce szóste. Czy ktoś, kto na co dzień śledzi wydarzenia na tym szczeblu, zwanym trafnie zapleczem (czyli czymś, co niekoniecznie pokazuje się światu), mógłby wpaść na taki pomysł? W rozgrywkach gdzie trudno znaleźć dwa kluby, których awans nie obniżyłby wartości ekstraklasy, miałoby być takich potencjalnych kandydatów aż sześciu?! A gdzie niby stoją ich nowoczesne stadiony? Gdzie księgowi pławiący się w solidnych podstawach finansowych? I wreszcie gdzie- nie licząc kilku rozsianych po całej tabeli rodzynków – piłkarze, których naprawdę chcielibyśmy oglądać w wyższej lidze?

Wszystko na kilometr pachnie przysługą dla tych, którzy mają wielkie ambicje, ale małe możliwości ich spełnienia na obecnej wąskiej ścieżce awansu sportowego. A to oznacza, że jest tak śmiesznie, że aż strasznie.

Jeden z moich przyjaciół tuż przed rozpoczęciem igrzysk w Pjongczangu stwierdził, że polskich medali się nie spodziewa, zamierza natomiast kolekcjonować tłumaczenia naszych olimpijczyków po kolejnych klęskach i rozczarowaniach. Jak się okazuje trafił w dziesiątkę, bo wypowiedzi niedoszłych czempionów są znacznie efektowniejsze od ich występów. Co więcej, kronika złotych myśli Biało-Czerwonych rośnie z dnia na dzień, w przeciwieństwie do dorobku chociażby tylko punktowego.

Biathlonowe nogi z betonu, zbyt szybkie narty alpejczyka, złośliwe jury skoczków – gdyby nie ta kumulacja zdarzeń bylibyśmy potęgą. A gdyby saneczkarz ubierając w poniedziałek płaszcz nie zgubił maski – co uświadomił sobie w momencie, gdy zapalono mu zielone światło w lodowej rynnie – poświęcilibyśmy mu dziś wszystkie czołówki.

Kibice pewnie szczęśliwi nie są, ale za to naszym reprezentantom dopisują humory i nie opuszcza ich nadzieja na lepsze jutro (no, może pojutrze). Jak jeden mąż i jedna niewiasta, powtarzają, że najważniejsze starty dopiero przed nimi, bo w tych, które są już historią, tak naprawdę sukcesu nie należało od nich oczekiwać. Zresztą trzeba pamiętać, że w igrzyskach najważniejszy jest sam udział, a laury to sprawa wtórna. Zwłaszcza, że jest ich niewiele, a rywali – jak na złość – tłumy.

Na pocieszenie pozostaje świadomość, która przez wiele lat towarzyszyła kibicom piłkarskiej reprezentacji: że Polska i tak zawsze będzie mistrzem Polski.