Archiwa tagu: Gwiazdy

Niydowno do kin wlazła nowo ślōnsko produkcjo Jana Kidawy-Błońskigo. Gwiazdy to fabularno wariacjo na podstawie życiorysu wybitnego ślōnskigo fusbalisty, Jana Banasia. To niy piyrszy film ze ślōnskim fusbalym w tle, niy piyrszy tyż w kerym aktory godajōm abo próbujōm godać po ślōnsku. Jak wyglōndoł i jak wyglōndo ślōnski fusbal i ślōnski jynzyk w „tamtym” świecie?

Zaczna mono od małej ciekawostki. W Pasji Mela Gibsona bez cołki film kōnsekwyntnie godo sie w łacinie i po aramejsku, bezmałaś dobrze… Scynariusz na łacina i przede wszyskim j. aramejski z I w. n.e. przełożōł wybitny szpec o. William Fulco. Ôn tyż pōmogoł aktorōm uczyć sie tekstōw spisanych fōnetycznie. Gibsōn kōnsultowoł sie poza tym z przedstawicielami społeczności kere sztyjc godajōm po aramejsku, coby ôbadać eźli teksty brzmiōm dō nich naturalnie…

Idzie na potrzeby filmu „reanimować” starożytne jynzyki i kōnsekwyntnie ich używać. A idzie zrobić do porzōndku film ze ślōnskōm godkōm? Chyba jeszcze my sie tego niy doczkali, chocioż bywało blisko np. w Angelusie (2001, reż. L. Majewski). Keby niy ślōnsko-polski miszōng narrotora byłoby dobrze…

Ale my ô fusbalu… W Piłkarskim pokerze (1988, reż. J. Zaorski) poru bohatyrōw to Hanysy – ci zwiōnzani z klubym „Czarni”. Dobrze, że wciepujōm w dialogi słowa „ciul” i „chopie”, przinajmij wiymy że ktoś „godo” po ślōnsku. Lata lecōm, a wiela sie niy zmiynio w Boisku bezdomnych (2008, reż. K. Adamik) w jednej ze scyn dialog „po ślōnsku” kludzi dwóch bohatyrōw z Bytōmia. „Na przodku żem robił”, „Nie bydziemy godać” itp. Bez kōmyntarza… Toć, że żodyn z aktorōw kerzi grali Hanysōw w w/w filmach ze Ślōnska niy pochodziōł.

2017. Zaś ô fusbalu i zaś ô Ślōnzokach. Film Gwiazdy doprowdy moge sie podobać. Co do ślōnskigo to sōm tamek aktorzy bezbłyndni jak Dziędziel (gen. Zietek), Talarczyk (ubek), Lubos (Danisz), tōż ci ze Ślōnska, ale godka inkszych, szczegōlnie głównego bohatyra to już tragedio! Je postymp, ale szału forgot ni ma… Panie Gibson – ratujcie!