2

Zlokalizowany wśród malowniczych pagórków i łąk Zalew Przeczycko-Siewierski ma szansę stać się jednym z przykładów właściwie pojętego zrównoważonego rozwoju. Właśnie remontowana jest tworząca go zapora, wkrótce ma ruszyć innowacyjny projekt rekultywacji jeziora.

Zalew znajduje się na terenie gmin Siewierz (część wschodnia) i Mierzęcice (część zachodnia) w powiecie będzińskim. Powstał w latach 60. XX wieku jako zbiornik zaporowy na rzece Czarnej Przemszy w miejscu jej przełomu. Ma pojemość ok. 20 mln m sześc. wody, co zapewnia rezerwę powodziową 10 mln m sześc. Zabezpiecza przed powodziami tereny położone w dolinie rzeki Przemszy, magazynuje wodę na wypadek jej niedoborów i suszy. Obecnie akwen jest wykorzystywany do uprawiania wędkarstwa i żeglarstwa. (Dawniej uprawiano tu narciarstwo wodne i sporty motorowodne). Występuje tu wiele gatunków ryb: od węgorzy, poprzez szczupaki, okonie, sandacze, po jazie, sumy, wzdręgi. Zalew Przeczycko-Siewierski jest miejscem występowania takich roślin wodnych, jak moczarka kanadyjska, rdestnica pływająca, rdest ziemnowodny, rogatek sztywny, sit rozpierzchły, czy żabieniec babka wodna. W okolicy odnaleźć można pozostałości umocnień polowych Obszaru Warownego Śląsk, wzniesionych w latach trzydziestych XX w. (część została zatopiona wodami zbiornika). Długość linii brzegowej wynosi ok. 14 km, powierzchnia ok. 5 km kw. Głębokość średnio ok. 4 m, w najgłębszym miejscu do 8 m.

Nie brak jednak problemów. Jezioro jest znacznie zamulone, występuje tu tzw. zjawisko „przyduchy” (brak tlenu w wodzie). Nadszarpnięte zębem czasu poszczególne elementy zbiornika nie pozwalały też dotąd na pełne wykorzystanie jego możliwości retencyjnych. Dlatego też Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach (jego administrator), przystąpił do realizacji projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodnej zespołu zbiorników Przeczyce, Kuźnica Warężyńska i Pogoria oraz modernizacja obiektów przeciwpowodziowych doliny Przemszy, woj. śląskie – etap I Zbiornik Przeczyce”. W ramach II części prac modernizacyjnych (pierwszą, polegającą m.in. na budowie kurtyny drenażowej, zrealizowano w okresie od września 2014 r. do września 2015 r.), remontowane są np. ekran zapory, upusty denne, budynek wieży spustów, przelew powierzchniowy. Roboty rozpoczęły się w kwietniu br. i potrwają do wiosny 2017 r. Koszt realizacji tej części zadania to ponad 15,6 mln zł. Całość robót zostanie sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wykonanie zadania zarządca zbiornika zlecił firmie „Skanska”. Podłoże będzie wzmocnione za pomocą ponad 300 pali cementowo-gruntowych o średnicy 150 i 120 cm i długości 5 m (do ich wykonania zużytych będzie ponad 4 tys. ton zaczynu cementowego). Proces zostanie wykonany metodą jet-grouting (iniekcja strumieniowa), tzn. grunt i zaczyn cementowy zostaną zmieszane i wtłoczone pod wysokim ciśnieniem w głąb. Wykonanie tej operacji jest uznawane za najtrudniejsze prace geotechniczne w Polsce. Proces wymagał choćby obniżenia na czas robót lustra wody o prawie 1 m. Kwestia zapory stanowi rozwiązanie tylko części problemu. Obecnie z powodu zamulenia zbiornik wykorzystywany jest turystycznie w zaledwie 30 proc., a woda jest złej jakości. W ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, „PPHU MartechPlus Marcin Mistarz” Sp. J. z Rudy Śląskiej wraz z podwykonawcami: Wydziałem Biologii i Ochrony Środowiska UŚ w Katowicach, Katedrą Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska krakowskiej AGH oraz Instytutem Ekologii Terenów Uprzemysłowionych wspólnie opracowują koncepcję rekultywacji zbiornika Przeczyce. (Władze gmin Mierzęcice i Siewierz poparły ją listami intencyjnymi).

-Projekt generalnie obejmuje rekultywację zbiornika poprzez usunięcie osadów dennych, powiększenie jego pojemności, zwiększenie rezerwy przeciwpowodziowej i uporządkowanie gospodarowania środowiskiem na obszarze zlewni jeziora oraz wokół zbiornika. Chodzi o poprawę jakości wody, doprowadzenie jej do II klasy czystości i poprawienie warunków życia całego ekosystemu. Brzegi zbiornika zostaną oczyszczone z roślinności inwazyjnej. Rekultywacja zostanie wykonana w jedynej w Polsce i w Europie, technologii innowacyjnego usuwania osadów. Osady denne zostaną usunięte, oczyszczone i zagospodarowane w sposób przyjazny dla środowiska. Projekt ma szanse na dofinansowanie ze źródeł zewnętrznych, gdy otrzymamy dofinansowanie prace będą mogły się rozpocząć jeszcze w tym roku – tłumaczy Katarzyna Giza, menadżer ds. rozwoju nowych produktów firmy PPHU „MartechPlus” Marcin Mistarz Sp. J.

Zyskają mieszkańcy, turyści. Zwiększy się szerokość szlaku żeglownego, powstanie infrastruktura przybrzeżna (pomosty, przystanie jachtowe).

-Miejscowości Przeczyce i Boguchwałowice leżące nad jeziorem w naszej gminie mają wielowiekowe tradycje. Ludzie osiedlali się tu już w czasach prehistorycznych, doceniając walory przyrodnicze i krajobrazowe terenu. Współcześnie to teren rekreacji. Nie jest jednak w pełni wykorzystany, tak jak np. dąbrowskie jeziora Pogoria. Dlatego zależy nam, by wokół Zalewu Przeczycko-Siewierskiego pojawiły się m.in. nowe plaże, ścieżki rowerowe i dydaktyczne – tłumaczy Grzegorz Podlejski, wójt gminy Mierzęcice.

Obydwie gminy, na terenach których leży jezioro zawarły z RZGW porozumienie o włączeniu się w prace związane z rekultywacją zalewu. Zwłaszcza, że docelowo podniesie się też wartość działek zlokalizowanych wokół zbiornika, co pozwoli na pozyskanie inwestorów. Już po, otaczające jezioro, tereny sięgają deweloperzy, w gm. Siewierz powstaje nowy kompleks mieszkaniowy „Siewierz Jeziorna”, stawiający na zrównoważony rozwój.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*