1

Najbardziej zalesiony i najbardziej słoneczny w Polsce, pełen krystalicznie czystych strumieni i stawów, wyjątkowej przyrody Roztoczański Park Narodowy to kraina tarpanów, które żyły tu jeszcze 200 lat temu. Obecnie reintrodukuje się tu konika polskiego.

 

Dlaczego warto odwiedzić Roztocze? Pracownicy Roztoczańskiego Parku narodowego (RPN), członkowie stowarzyszeń promujących ten region i ci, którzy już je odwiedzili nie mają wątpliwości. Po pierwsze to najbardziej słoneczny region Polski (liczba dni pochmurnych to tylko ok. 150).

-Klimat tego obszaru kształtuje się pod wpływem mas powietrza polarno-morskiego i polarno-kontynentalnego. Jego charakterystyczną cechą jest wysoki stopień nasłonecznienia – wskazuje Bogusław Radliński z RPN.

Teren parku (obejmuje głównie Roztocze Środkowe) jest w prawie 95 proc. pokryty jodłowym borem mieszanym oraz buczynami (w tym wyjątkowa buczyna karpacka); grądami (które prócz buków tworzą dęby, graby, wiązy, klony zwyczajne, jawory oraz lipy), świetlistymi dąbrowami z domieszką sosen i grabów. Nie brak tu też łęgów, olsów i torfowisk wysokich (można tu spotkać takie relikty przyrodnicze jak: brzoza niska, zimoziół północny i turzyca strunowa). Teren Roztocza oprócz RPN to jeszcze 30 rezerwatów przyrodniczych, powietrze pachnące aromatem sosen, bardzo czyste wody (zimne, bo wypływają z podziemnych górotworów trzeciorzędowych) i trasy spływów kajakowych. Roztocze obejmuje blisko 1000 km szlaków pieszych i rowerowych (w tym bardzo ładny wschodni szlak „Green Velo”). Z kolei ciekawe „Szumy nad Tanwią” (np. strumienie Tanew i Jeleń, gm. Susiec), czyli 24 naturalne progi skalne to przykład jednego z siedmiu cudów Polski. „Wodospady” powstały w okresie fałdowania Karpat. To osobliwość krajobrazowa i geologiczna, ten fragment powłoki Ziemi oddziela zachodnią Europę fałdową od wschodniej o budowie płytowej. W Polsce to jedyny tak zaznaczający się fragment.

Roztoczański Park Narodowy powstał w 1974 r. (Jego symbolem jest konik polski, ma powierzchnię ok. 8 tys. ha, siedziba parku jest w Zwierzyńcu). Obszar był objęty ochroną znacznie wcześniej. W XVI w. istniał tu Zwierzyniec rodziny Zamoyskich, w którym żyły w niemal naturalnych warunkach: wilki, żbiki, rysie, tarpany (dzikie europejskie konie o myszatym, szarym, ubarwieniu z czarną pręgą na grzbiecie i pręgowanymi nogami). Obszar, który obejmował Zwierzyniec do dziś jest pod ścisłą ochroną. Gdy został zlikwidowany na przełomie XVIII i XIX w. zwierzęta wypuszczono na wolność, lub trafiły do prywatnych gospodarstw mieszkańców regionu. Najsłynniejsze tarpany nie przetrwały do naszych czasów. Od lat 80. XX w. prowadzony jest jednak program hodowli dzikiego konika polskiego, którego przodkiem był właśnie tarpan. Na Roztoczu żyje ok. 50 tych zwierząt k. stawów „Echo” i we Floriance.

Park roztoczański to prastare puszcze sosnowe, świerkowe i lasy liściaste, często też podmokłe. Wśród rzadkich gatunków świata zwierzęcego Roztocza wymieńmy popielicę, orzesznicę, żołędnicę, koszatkę, wydrę, łasicę, gronostaja, daniela. Spotkać można tu także ryjówkę malutką (najmniejszy ssak w Polsce, waży 4 gramy). W dolinie Tanwi występuje żółw błotny oraz bobry. Ptaki reprezentowane są przez pliszkę górską, bociana czarnego, kruka, dzięcioła białogrzbietego i trójpalczastego, myszołowa, orlika krzykliwego, głuszca, czy łabędzie nieme. Z płazów i gadów spotyka się salamandrę, traszkę, jaszczurkę zwinkę, zaskrońca (odmiana turkusowa), padalca i gniewosza. Ciekawostkami są minóg ukraiński i głowacz białopłetwy.

-Jeśli chodzi o świat zwierząt stwierdzono tutaj występowanie ponad 900 gatunków roślin naczyniowych, stanowiących blisko połowę ogółu tej grupy tworzących florę Polski. Wśród nich znajduje się 70. gatunków objętych ochroną ścisłą i częściową oraz podobna liczba jest uznawana za rzadkie w regionie, a około 20. jest zagrożonych wyginięciem w skali kraju – wyjaśnia Bogusław Radliński.

Oprócz gatunków środkowoeuropejskich, spotkać można tu także rośliny górskie, stepowe, północne, płd.-wsch. i atlantyckie. Tędy przebiega płn.-wsch. granica zwartego występowania buka zwyczajnego, jodły pospolitej, jaworu, lipy szerokolistnej i świerka. Wśród roślinności rzadkiej i chronionej występują np. zanokcica skalna, skrzyp zielony, widłak wroniec, parzydełko leśne, starzec gajowy, wilczomlecz migdałolistny, czosnek siatkowaty, obuwik pospolity, wawrzynek wilczełyko, paprocie: żebrowiec, pióropusznik strusi, języcznik zwyczajny. Jest tu duża liczba porostów (chrobotki, brodaczki, włostki). Martwe drzewa są siedliskiem licznej grupy porostów np. czasznika modrozielonego, czy trzonecznic. Na obszarze Roztocza stwierdzono też łącznie ponad 1100 gatunków grzybów.

*Zdjęcia Roztoczańskiego Parku Narodowego wykonali nasi Czytelnicy państwo Barbara i Adam Pindel.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*