1

Spacer po alejkach jesiennego parku miejskiego, albo ogrodu botanicznego to feeria barw, najróżniejsze kształty nasion, owoców. Często pochodzących z całego świata. Wiele egzotycznych okazów z powodzeniem odnajdzie się w przydomowym ogrodzie!

Osoby, którym jesień kojarzy się z ponurymi szarościami powinny zmienić nastawienie. Gdy znajdziemy się w parku miejskim, leśnym zagajniku, czy ogrodzie spotkamy najróżniejsze barwy kwiatów, wybarwione liście i… ciekawe owoce. Egzotyczne, albo bardzo polskie.

Po pierwsze dynie sadzone w przydomowych, wiejskich ogrodach Śląska i Małopolski od wielu stuleci były ozdobą i smakołykiem. Także współcześnie wiele restauracji w jesiennym menu wprowadza te warzywa (miąższ) w formie smacznej zupy, placuszków, czy przystawki. Dynie często goszczą też na stołach w domach prywatnych. Marynowana dynia (bania) to jeden z cenionych regionalnych śląskich produktów. Nie wspominając już o dyniowych pestkach. Jesienny ogród nie obejdzie się bez fioletowych, purpurowych, różowych czy białych astrów michałków (marcinków). Chętnie przystają nad nimi motyle (rusałki pawik, rusałki admirał), trzmiele i pszczoły. Kwitnące jesienią astry bylinowe nowo angielskie i nowo belgijskie nie są spokrewnione z jednorocznymi chińskimi. To rośliny wieloletnie, rosnące w grupach, przeznaczone na słoneczne stanowiska i mocno miododajne). Fioletowo (także w odcieniu jasny lila) kwitną też zimowity jesienne, które w warunkach naturalnych są w Polsce rośliną chronioną. W ogrodach mogą być ciekawym uzupełnieniem skalniaków, czy zostać posadzone wśród krzewów iglastych. (Roślina cebulowa, inaczej nazywana krokusem jesiennym).

Jesienny ogród może ozdobić też rącznik pospolity (rycynus). Pochodząca z Afryki roślina w Polsce uprawiana jako jednoroczna, należy do rodziny wilczomleczowatych. Ma wzniesiony pokrój i tworzy grube przebarwione łodygi, na których wyrastają skrętolegle ułożone liście, przypominające kształtem liście kasztanowca. Po przekwitnieniu wykształca czerwone, kolczaste, ozdobne owoce. Ze względu na silny wzrost może być z powodzeniem sadzony również jako soliter.

Jesienią zachwycają nas buczyny, klony, kasztanowce i wiele innych. W czasie spacerów po lesie koniecznie zwróćmy uwagę na ciekawe owoce trzmieliny pospolitej o różowo-pomarańczowej barwie. To popularny w Polsce krzew, ale w październiku przystraja się wielobarwnie. Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie o tej porze roku prezentuje wiele egzotycznych piękności. Przy parkowej alejce na wprost Muzeum rośnie krzew palecznika chińskiego. Jesienią wytwarza strąki nasion w kolorze rozbielonej ultramaryny. Nasiona przypominają ziarna fasoli. Liście początkowo zielone przebarwiają się z czasem na żółto. W Polsce praktycznie palecznik jest nieuprawiany, choć ze względu na swoją oryginalność warty rozpropagowania. Kolejna ciekawostka ogrodu w Krakowie to szkarłatka amerykańska. Bylina ma pokrój rozpierzchłego krzewu o silnym palowym korzeniu. Nazwa szkarłatki amerykańskiej pochodzi od jej purpurowego soku, który wykorzystuje się do barwienia słodyczy i wina. W ogrodach Europy to wielka rzadkość, choć jest bardzo dekoracyjna, ma intensywnie purpurowy kolor pędów, ciekawe owoce, pozostające na pędach wraz z kwiatami. (Roślina trująca).

Głogownik Dawida (rośnie w jednej z bocznych alejek ogrodu) to bardzo rzadko spotykany, zimozielony krzew, ozdobny znany ze skórzastych liści i owoców. Ma pokrój owalny do kulistego, gałązki wzniesione, nie ogołaca się od dołu. Rośnie powoli, dorasta do 2-3 m wysokości. Niezwykle atrakcyjne są również żółte owoce – pestkowce, które pojawiają się od września i często utrzymują się na krzewie do wiosny. Efektownie prezentuje się, gdy pojawiają się wiosną młode listki, ponieważ są one jaskrawoczerwone i pięknie kontrastują z zielenią krzewu. Polecany do nasadzeń pojedynczych i grupowych (na żywopłoty), również jako bonsai.

Inne jesienne ciekawostki w Ogrodzie Botanicznym UJ w Krakowie to Rosa nutkana (pochodząca z Ameryki Północnej odmiana dzikiej róży o purpurowo-fioletowych kwiatach i smukłych czerwonych owocach), karczoch zwyczajny (główka przekwitłego kwiatu tego popularnego w Europie Południowej warzywa przypomina oset, liście tworzą piękną zieloną rozetę). Kasztanowiec gładki (drzewo stanu Ohio w USA) liście przebarwiają się na żółto i brązowo, kasztany są małe z plamkami i pięknie lśnią, wykonuje się z nich naszyjniki. Wreszcie kasztan jadalny pochodzący z basenu Morza Śródziemnego. Atrakcyjne, ciemnozielone, błyszczące liście mają ostropiłkowane brzegi. Kwiaty o formie białozielonych kłosów pojawiają się w maju i czerwcu, a owoce ukryte w kolczastych łupinach dojrzewają w październiku. W Polsce może rosnąć tylko w zacisznych miejscach (osłonięty od wiatru i chłodu, młode sadzonki należy okrywać na zimę). Jesienią koniecznie zwróćmy uwagę na pięknie przebarwiające się na żółto liście miłorzębu japońskiego, cennego drzewa egzotycznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*