Muchomor czerwony, może rosnąć w grupach w „pierścieniu czarownic”

Są ładne. Mają intensywne, czerwone, żółte barwy, ciekawe kapelusze, ale są śmiertelnie groźne. Zwłaszcza, gdy nieświadomie pomylimy je z grzybami jadalnymi. W czasie grzybobrania musimy uważać na grzyby trujące i niejadalne.

Warto wiedzieć, że w Polsce 54 gatunki grzybów są pod ścisłą ochroną, 63 są częściowo chronione. Nie wolno też grzybów trujących i niejadalnych niszczyć (pod karą grzywny), bo uszkodzone zostaje cenne runo leśne i grzybnia.

Najbardziej toksyczną grupą grzybów leśnych (zamieszkują zarośla, lasy liściaste i iglaste), popularnych w Polsce są muchomory. Muchomor sromotnikowy (zielonawy) jest dla ludzi śmiertelnie trujący, wraz z muchomorem jadowitym są najsilniej trującymi grzybami występującymi w Polsce. Kapelusz ma kolor biało zielonkawy, oliwkowo zielonkawy, szarozielony, brunatnozielony, na brzegu zwykle jaśniejszy, czasem żółtawy. Blaszki są białe i gęsto ułożone. Sromotnik jest niebezpieczny, bo ma łagodny smak i może być pomylony z czubajką kanią, pieczarką polną, gołąbkiem zielonawym, gąską zielonką itd. Jest odpowiedzialny za większość śmiertelnych zatruć grzybami na całym świecie! Jego toksyny powodują nieodwracalne uszkodzenie wątroby i innych narządów ciała, co ważne nie ulegają zniszczeniu w procesie gotowania, marynowania lub suszenia. Przy każdym podejrzeniu zatrucia grzybami należy się bezzwłocznie udać do lekarza i zachować resztki niespożytych grzybów. Zatrucie muchomorem sromotnikowym wymaga leczenia szpitalnego, jest trudne i nie zawsze skuteczne.

U bardzo młodych okazów muchomora czerwonego kapelusz jest kulisty, potem półkulisty, z czasem niskołukowaty, a u starszych okazów płaski i nieco wgłębiony na środku. Grzyb ma charakterystyczne białe plamki i piękną czerwoną barwę. Jest trujący, ale bardzo charakterystyczny i trudno go pomylić z innymi grzybami. Podobny do niego muchomor plamisty (ma białe plamki i brązowy kapelusz) także zawiera bardzo silne toksyny.

Sromotnik bezwstydny (in. smrodliwy) to grzyb niejadalny, który wyglądem przypomina smardza. Młode osobniki w postaci jaja są jadalne, jednak nie są smaczne. (Młode okazy są kuliste lub jajowate, barwy białej lub kremowej, czasami z żółtym odcieniem, przyrastają do podłoża grzybnią przypominającą dość grube sznury, częściowo są ukryte pod ziemią). Dojrzałe owocniki są niejadalne z powodu cuchnącego zapachu (zapach padliny). We Francji i w Niemczech pozbawione warstwy zarodnionośnej owocniki sromotnika smrodliwego są jednak uważane za przysmak. Spożywane są na surowo lub w marynacie, używa się ich też do przyprawiania kiełbas. Badania naukowe wskazują, że wyciąg ze sromotnika może być pomocny w leczeniu zakrzepicy. Był powszechnie stosowany w medycynie ludowej, przypisywano mu znaczenie magiczne, młode osobniki nazywano „czarcim jajem. W 1983 r. sromotnik smrodliwy został w Polsce objęty ochroną gatunkową jako jeden z pierwszych 20 gatunków grzybów. W 2004 r. ochrona została zniesiona, ze względu na znaczne rozpowszechnienie się tego gatunku.

Inne występujące w Polsce grzyby trujące i niejadalne to: piestrzenica kasztanowata (przypomina smardza jadalnego, który jest u nas bardzo rzadki i objęty ścisłą ochroną, niestety groźna piestrzenica ma łagodny smak); łysiczka trująca (rośnie w grupach na murszejących pniakach drzew, kapelusz i blaszki są siarkowo-żółtawe, w smaku grzyb jest gorzki). Inne groźne grzyby to: wieruszka zatokowa (biały grzyb blaszkowaty mylony z pieczarką), lisówka pomarańczowa in. fałszywa kurka czyli popularny pieprznik jadalny; mleczaj wełnianka (mylony z rydzem), czy tęgoskór cytrynowy (fałszywa trufla). Z kolei do rodziny borowików należą trujący borowik szatański (mylony z borowikiem ceglastoporym jadalnym po obgotowaniu), b. szatański to rzadki, chroniony grzyb, ma zapach gnijącej cebuli; oraz goryczak żółciowy (mylony ze smacznym borowikiem usiatkowanym) o gorzkim piekącym smaku.

Ciekawym grzybem jest rosnący na łąkach i nieużytkach czernidłak pospolity jest jadalny (młode osobniki), ale nie wolno go łączyć z alkoholem. Zawarte w grzybie substancje powodują groźne zatrucie alkoholowe w organizmie, blokują jego wchłanianie. Kuzyn cz. pospolitego – czernidłak kołpakowaty nie zawiera takich toksyn.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*