Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu nie jest zbyt popularny, choć obchodzi w tym roku 80-lecie, a jego dumą są piękne zakątki krajobrazowe, pozwalające na bliski kontakt nie tylko z zielenią, ale i wieloma gatunkami zwierząt w środku przemysłowego miasta.

Projektantem ogrodu botanicznego w Zabrzu był Fritz Berckling. Został zatrudniony przez magistrat w 1928 r. na stanowisku dyrektora Miejskiego Zarządu Zieleni w celu współtworzenia nowego wizerunku Zabrza. Berckling jest twórcą wielu istniejących do dziś nowoczesnych założeń wielkomiejskiej zieleni.

Ogród botaniczny stworzono na planie nieregularnego czworoboku o powierzchni ok. 3 ha. Całość założenia podzielono na cztery części: leśno-edukacyjną, systematyczno-użytkową, krajobrazową i gospodarczo-ogrodniczą. Zewnętrzny pas ogrodu zajmowały: bór świerkowy oraz krzewy: parkowe, liściaste, iglaste i buczyna, dąbrowa, lasy: górski i mieszany z charakterystycznymi okazami roślin podszytu i runa. W części edukacyjnej zaprojektowano plac lekcyjny otoczone łąką pośród borów świerkowego i sosnowego. Część systematyczno-użytkowa objęła rabaty z roślinami w układzie systematycznym według rodzin, rośliny użytkowe i ogródek kwietny. W części krajobrazowej (typu angielskiego) dominował staw z roślinami wodnymi i nadbrzeżnymi, a wokół nich stworzono bagno i wilgotną łąkę, olszynę oraz alpinarium. Każde z prezentowanych siedlisk obfitowało w typowe dla niego gatunki roślin.

Komunikację między częściami umożliwiała sieć ścieżek spacerowych, z prowadzącą od wejścia do ogrodu aleją topolowo-platanową, kończącą się placem z fontanną. Ogród otwarto dla zwiedzających w 1938 r. Budowę szklarni (możliwa była tu uprawa większości roślin tropikalnych i śródziemnomorskich) ukończono we wrześniu 1939 roku. Sprowadzono tu pięknego bananowca i palmy.

Ogród przetrwał zawieruchę wojenną, (przez cały czas był otwarty dla publiczności!), choć duża część roślin została zdewastowana. Naprawy szkód rozpoczęto tuż po zakończeniu działań wojennych. Ogród Botaniczny przejęła instytucja „Plantacje miejskie”. Zostały powiększone alejki, rozbudowano palmiarnię. W latach 60. ogród został powiększony do ok. 6 ha (taką ma wielkość też obecnie), a na jego terenie stworzono kilka ładnych stawów. W miejsce placu szkolnego urządzono plac zabaw dla dzieci.

Obecnie część botaniczna jest skomponowana w układzie kwaterowym i nawiązuje do ogrodów w stylu francuskim, gdzie dominuje regularność i geometryczne kształty, a kwatery są przedzielone żywopłotem. Odmienną zupełnie stylowo częścią jest tzw. część parkowa, która ma założenia typu krajobrazowego, jak ogrody angielskie. Odchodzi się tu od stylu geometrycznego na rzecz swobody i naturalnego krajobrazu. Styl tego miejsca podkreśla malowniczy staw otoczony wierzbami. Chętnie jest odwiedzany przez romantyków szukających miejsc bardziej zacisznych.

W zakątku, gdzie można się dopatrzyć cech kompozycyjnych typu krajobrazowego są dwa naturalne stawy oraz sztuczne oczko wodne z wyspą pośrodku. Oczko jest połączone strumykiem ze znajdującym się w pobliżu alpinarium. Jest to miejsce szczególnie ulubione przez młode pary, które chętnie robią sobie tutaj zdjęcia.

W 2004 r. założono na terenie ogrodu rosarium, które zostało obsadzone różami w 64 odmianach. Są tutaj róże wielkokwiatowe, wielokwiatowe, parkowe, okrywowe, miniaturowe i pnące. W 2014 r., w północnej części kompleksu powstał „Ogród Pięciu Świec”. Sporo tam roślin pochodzących z Dalekiego Wschodu, szczególnie Japonii.

W lecie ozdobą Ogrodu Botanicznego są rośliny jednoroczne, które cieszą oczy feerią barw. Co istotne część drzew np. szakłak pospolity (ma 11 m wysokości), czy drzewa owocowe, platany, orzechy to stare okazy. Nie brak roślin chronionych. Ciekawostką jest duża ilość taksonów roślin (grup roślin o podobnej budowie i charakterystycznych cechach ewolucyjnych) występujących tu.

Ogród będąc stanowi też siedlisko wielu gatunków zwierząt. Oprócz często obserwowanych kaczek krzyżówek, gołębi grzywaczy, kosów i sikor można tu spotkać dzięcioła dużego, kwiczoła, pleszkę, muchołówkę żałobną i kilkanaście innych. W stawach można dostrzec „zielone” żaby i ryby, na które czasem poluje zaskroniec, a z krzewu odzywa się czasem rzekotka drzewna. Sporo tu też owadów: ważek, chrząszczy, motyli, muchówek i pszczołowatych uwijających się wśród kwitnących roślin. Dla zwierząt np. dla ryjówki malutkiej (maskotki ogrodu) przygotowano specjalne domki.

Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu, mieści się przy ul. Piłsudskiego 60. (Obok bramy głównej można zaparkować samochód, wzdłuż ulicy). W lipcu i sierpniu ogród jest otwarty w godz. od 9 do 19, w weekendy i dni powszednie). We wrześniu w dni powszednie – godz. 11 do 19, weekendy – godz. 10 do 19. W październiku dni powszednie – godz. 10 do 18, weekendy – godz. 10 do 18.

Bilet kosztuje 2 i 1 zł (ulgowy).

*Zdjęcie czołówkowe, płomyk wiechowaty

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*