Ogrodnictwo w Hiszpanii odzwierciedla różne style, korzysta z wpływów rzymskich, islamskich, włoskich, francuskich i angielskich. Ogród oddziałuje na zmysły, rośliny są pełne słońca i zapachów, a skórę chłodzi mgiełka od strony wody.

Zdjęcia: Marcin Rzepniewski

Na hiszpańskie ogrody wpływa klimat i ukształtowanie terenu Półwyspu Iberyjskiego. Ziemia w Hiszpanii jest ogólnie bardziej sucha niż w sąsiednich krajach Portugalii i Francji. Wysokie temperatury, brak naturalnych miejsc ochłody wewnątrz miast doprowadziły do ​​powstania mniejszych, zamkniętych ogrodów, patios. Także współcześnie, niemal każdy dom ma wewnętrzny dziedziniec – ogród. Po przekroczeniu bramy oczom gości ukazuje się piękne patio pełne roślinności, rzeźb, fontann, sadzawek i kanałów.

W Hiszpanii jest wiele historycznych parków i ogrodów, z których czerpią projektanci. Pierwszy hiszpański ogród botaniczny powstał w pobliżu Walencji w 1633 r. Wiele ogrodów znanych współcześnie powstało w renesansie, łączą wpływy sztuki chrześcijaństwa i islamu. Warto wiedzieć, że do XIX wieku większość ogrodów była tworzona przez członków rodziny królewskiej i arystokracji. Dopiero później zmiany społeczne doprowadziły do tego, że parki i ogrody stały się miejscami publicznymi. W XX wieku rozwinęło się ogrodnictwo miejskie, a także świadomość ekologiczna, która doprowadziła do powstania nowych parków na terenie kraju.

Tradycyjny, historyczny ogród hiszpański interpretowany jest w centralnej osi poprzecznej, w czterech głównych kierunkach, z długimi stawami lub kanałami wodnymi, w których woda odbija się od ścian i płynie, osadzona w otoczonym murem dziedzińcu. Pozostałe kwadranty porastają drzewka owocowe (pomarańczowe i cytrynowe), cyprysy i pachnące zioła. Tak więc, charakterystyczne doznania zmysłowe to odświeżający chłód, wilgotność, dźwięki, zieleń i zapach. Ten typ ogrodu jest zgodny z hiszpańskim charakterem, zapotrzebowaniem na słońce i ciepło. Niezbędny cień tworzony jest za pomocą arkad, pergoli, kratownic i pawilonów ogrodowych. Często stosuje się elementy ceramiczne (murki oporowe, donice dla roślin, meble do wypoczynku) i ozdobne płytki.

W hiszpańskich ogrodach spotkamy wiele odmian bazylii (b. wonna, ba. azjatycka, b. cytrynowa); goździki, bluszcz wiecznie zielony i męczennicę. Jeśli chodzi o byliny na uwagę zasługuje też dziwaczek peruwiański. W 2005 r. hiszpańscy naukowcy odkryli niezwykłe zjawisko: płatki kwiatów, szczególnie żółtych wykazują właściwości fluorescencyjne. Zjawisko można zaobserwować w ultrafiolecie. Kwiaty otwierają się późnym popołudniem ok. godz. 16 i można je oglądać przez całą noc. Spośród drzew i krzewów zobaczymy tu: woniawca balsamowego (drzewo balsamowe), magnolie (np. grandiflora), oleandry, wawrzynek laurowy.

Bardzo charakterystyczny dla basenu Morza Śródziemnego wawrzynek laurowy jest atrakcyjnym, wiecznie zielonym, na 1,5 m wysokim krzewem, który bardzo dobrze sprawdza się w silnie zacienionych miejscach. Ma drobne, jabłkowo-zielone, pachnące nocą kwiaty, które po kwitnieniu przekształcają się w dekoracyjne, czerwono-czarne jagody. Jagody są trujące dla ludzi, ale jadalne dla ptaków. Kwitnie w maju i czerwcu. Zadziwiająco i efektownie prezentuje się w ogrodach żwirowych, na skalniakach, jako obwódki rabat oraz jako roślina okrywowa. Stosowany jest często na niskie żywopłoty, jako pierwsze piętro w nasadzeniach ogrodowych, do nasadzeń naturalistycznych oraz do zadarniania skarp. (W Polsce dobrze sprawdzi się w ogrodach zimowych, uprawie pojemnikowej, na rabatach może przemarzać.) Sadźmy go w dużych skupiskach, np. wzdłuż ścieżek lub przy wejściu do domu, wówczas będziemy mieć wiele okazji do napawania się wonią jego kwiatów.

Miłośnicy ogrodów koniecznie powinni w Hiszpanii zobaczyć: Palmeral of Elche w Alicante (sztuka rzymska), kompleks Alhambra i Generalife w Granadzie (sztuka islamska i mauretańska), Alkazar z Sewilli należący do Izabeli Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego, Park Guell w Barcelonie (stworzony przez Antonio Gaudiego) oraz projekty obywatelskie np. Park Marii Luizy z 1929 r. w Sewilli. W XXI wieku ogrody są tworzone przez projektantów, ogrodników, artystów; np. miejsca publiczne na Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie w 1992 r. lub kompleks Wystawy Światowej w Sewilli Expo’92.

Wiele historycznych ogrodów chronionych jest nazwą dziedzictwa „Jardín histórico”.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*