Włodzimierz Pietraszko zaprezentował bonsai podczas Festiwalu Roślin Owadożernych, której towarzyszyła Międzynarodowa Wystawa Bonsai w Katowicach.

Najpopularniejsze rośliny bonsai w uprawie domowej to figowiec tępy i różne gatunki jałowców. Trudna sztuka odpowiedniej pielęgnacji roślin bonsai wymaga wiedzy i doświadczenia. Możemy jednak skorzystać z kursów i szkoleń oraz prezentacji.

Bonsai to karłowate drzewo w naczyniu, (z jap. bon – płaska taca lub pojemnik, sai – roślina). To sztuka miniaturyzowania drzew lub krzewów uprawianych w odpowiednio dobranych, płaskich pojemnikach. Efekt ten jest uzyskiwany poprzez specyficzne przycinanie oraz pielęgnację. Uzyskanie doskonałej formy bonsai to rezultat wieloletniej pielęgnacji, niekiedy kilku pokoleń ogrodników. Do uprawy wybiera się gatunki drzew i krzewów o zdrewniałych pędach. Najbardziej cenione są bonsai z drzew długowiecznych, jak dęby, sosny, cisy, świerki, jałowce.

-Gdy na początku XX wieku Japonia otwarła się na świat, wiele elementów kultury europejskiej (także w kwestii założeń zieleni i uprawianych gatunków) zostało zaczerpniętych przez Japończyków. Ale i odwrotnie tradycyjne zasady tworzenia zieleni ogrodowej z Kraju Kwitnącej Wiśni trafiło do Europy. W parkach w Tokio zobaczymy klon japoński, cedry libańskie, miłorzęby, wiśnie, azalie japońskie – tłumaczy prof. dr hab. Piotr Muras z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Kompozycja skalna (Akina) tzw. żywy krajobraz.

Nic dziwnego, że właśnie te gatunki można często też zobaczyć w formie bonsai (sztuka Bonsai wywodzi się z Chin, ale to Japonia wyniosła ją na intelektualne wyżyny). Ponadto w formie bonsai prezentowany jest zazwyczaj: rodzaj jałowiec (ok. 50-70 gatunków roślin z rodziny cyprysowatych). Najpopularniejsze gatunki to jałowiec: chiński, japoński, sztywno igłowy, dwa gatunki Europy środkowej to: j. sabiński j. pospolity. Roślinę należy trzymać na zewnątrz przez cały rok, w miejscu z dużą ilością światła. (Jałowce nie mogą rosnąć w pomieszczeniach). Zimą należy osłonić drzewka. Należy uważać, aby nie przelewać rośliny, ponieważ korzenie jałowca „nie lubią” dużej ilości wody w podłożu. Specjaliści radzą, że aby uzyskać chmurki zieleni, należy przycinać lub usuwać ostrymi nożyczkami pędy, które wystają poza ustalony kształt. Nie przycinajmy jałowca tak jak żywopłot! Usunięcie wszystkich wierzchołków młodych pędów osłabi roślinę, a miejsce cięcia zbrązowieje. Kiedy chmurki zieleni zrobią się zbyt gęste, konieczne będzie ich „odchudzenie” za pomocą ostrych nożyczek.

Jałowiec jest na ogół silną rośliną, która całkiem dobrze znosi mocne cięcie. Nie wypuści ona jednak nowych pąków z gołych części, więc zadbajmy, aby na każdej gałęzi, którą chcemy utrzymać przy życiu, zostawić pewną ilość zieleni. Ciekawe okazy (choć nie są tanie) kupimy w specjalistycznych sklepach internetowych lub stacjonarnych. Dramatyczne kształty rośliny kreuje się za pomocą m.in. drutu.

Kolejny popularny gatunek na bonsai to figowiec tępy (tylko do uprawy w pomieszczeniach). Jego kora ma ciekawe, niespotykane wzory. Rośliny są trujące dla zwierząt, dlatego drzewka powinny być umieszczone poza ich zasięgiem. To tanie rośliny doniczkowe i są dostępne w prawie każdym sklepie ogólnobudowlanym czy szkółce.

Kolejny przykład, gatunku to klon palmowy, który pochodzi z Japonii, Chin i Korei. Swą botaniczną nazwę roślina zawdzięcza liściom, składającym się w większości przypadków z pięciu spiczastych płatów, przypominającym dłoń (łacińskie słowo „palma” oznacza dłoń).

Kosodrzewina, 120 lat, autor Kevein Wilson, Włochy.

Dalej wiąz drobnolistny, który naturalnie występuje na terenie południowo-wschodniej Azji, a zwłaszcza w Chinach. W swoim naturalnym środowisku może osiągnąć rozmiary potężnego 25 m drzewa o średnicy pnia dochodzącej do 1 m. Łatwo się zagęszcza i wytwarza małe liście, co sprawia, że jest bardzo dobrym materiałem na bonsai. (Warto pamiętać, że bonsai to nie zminiaturyzowane genetycznie rośliny tylko zwykłe sadzonki odpowiednio formowane). Wiąz drobnolistny jest najpopularniejszym wiązem używanym w sztuce bonsai, chociaż inne jego gatunki także są bardzo dobrym materiałem.

Dramatyczny kształt jałowca robi wrażenie (Akina).

Jeśli chodzi o drzewa iglaste najbardziej popularne są sosna Thunberga (s. japońska, s. czarna), sosna pospolita), sosna górska (kosodrzewina), sosna drobnokwiatowa (s. japońska biała). Chociaż nie jest łatwa w pielęgnacji (ani w formowaniu), sosna Thunberga jest klasycznym gatunkiem drzewa używanym w sztuce Bonsai (bardzo popularna w Japonii). Gatunki sosen o małych igłach są najlepszym materiałem na Bonsai. Sosny Thunberga tolerują złe warunki wzrostu (spotykane są w naturalnym środowisku na glebach bardzo ubogich w składniki mineralne). Mają grube igły o długości ok. 12 cm, które mogą być skrócone dzięki regularnemu uszczykiwaniu.

I wreszcie rodzaj Rhododendron zawiera ok. 1000 gatunków, z których szczególnie azalia ‚Satsuki’ oraz azalia ‚Kurume’ są powszechnie stosowane w sztuce Bonsai. Popularność azalii japońskiej wynika z jej spektakularnych kwiatów, które rozwijają się w maju – czerwcu i występują w różnych kolorach, kształtach, rozmiarach i wzorach. Liście są ciemnozielone i różnią się wielkością oraz kształtem w zależności od odmiany.

W czasie Festiwalu Roślin Owadożernych oraz Międzynarodowej Wystawy Orchidei, Bonsai i Sukulentów (Katowice, 2019) można było zobaczyć przede wszystkim bonsai z Akina Bonsai Centrum z Wałbrzycha (Piotr Czerniachowski) oraz Włodzimierza Pietraszko (Akademia Bonsai z Wrocławia). Rośliny przedstawili też Hamano En i Kevin Wilson. Najstarsza była kosodrzewina, która miała 180 lat, pochodziła z Włoch, zaprezentował ją Włodzimierz Pietraszko.

Ogród bonsai w naturze to rzecz popularna także w Indochinach.
Zdjęcie: Dorota Rzepniewska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*