Tropikalna lilia wodna w Ogrodzie Botanicznym UJ w Krakowie.

W Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w kompleksie szklarni „Victorii” latem kwitną m.in. Victoria cruziana, lotosy, tropikalne lilie wodne i wodne hiacynty. Zobaczmy te rośliny również w obiektywie naszej Czytelniczki.

Victoria cruziana, nazwa rośliny dała miano dla całego kompleksu szklarni „Victoria” w Ogrodzie Botanicznym UJ.

Victoria cruziana (in. lilia wodna Santa Cruz, Victoria argentina Burmeist). To tropikalny gatunek rośliny z rodziny nymphaeaceae (grzybieniowate) jak lilie wodne. W warunkach naturalnych rośnie np. w Argentynie i Paragwaju. Jest też popularną rośliną w ogrodach botanicznych, gdzie jej bardzo duże liście mogą osiągnąć do 2 m szerokości z grubą krawędzią do 20 cm wysokości. Może być uprawiana w chłodniejszych wodach niż jej kuzynka Victoria królewska (roślina o największych na świecie liściach). Kwiat Victorii cruziany o średnicy 25 cm kwitnie przez dwa dni, wyrastając z podwodnego pąka. Najpierw jest biały, potem jego płatki stają się głęboko różowe. Jest wyjątkowy, także dlatego że… wytwarza ciepło! Kielich kwiatowy zaczyna nagrzewać się w środku, a następnie, gdy kwiat się otwiera, uwalnia silny słodki zapach, aby przyciągnąć zapylające chrząszcze. Warto dodać, że Victoria cruziana została odkryta w XIX w. Boliwii na jednej z wielu wypraw Alcide d’Orbigny, francuskiego geologa, paleontologa i zoologa. Jego wyprawy były sponsorowane przez Andrés de Santa Cruz, XIX-wiecznego męża stanu i prezydenta Boliwii. Stąd jedna z nazw V. cruziany – lilia wodna Santa Cruz.

W Ogrodzie Botanicznym UJ Victoria cruziana bytuje w basenie kompleksu szklarni „Victorii”. Towarzyszą jej m.in. wspaniale kwitnące tropikalne lilie wodne, wodne hiacynty, czy lotosy orzechodajne.

Hiacynt wodny, czyli eichornia gruboogonkowa, (inaczej: pontederia gruboogonkowa, hiacynt pływający), to roślina ciekawa, ale kontrowersyjna. Jej ojczyzną są tropikalne rejony Ameryki, jest popularna w oczkach wodnych i stawach ogrodowych w ciepłym klimacie, gdy „ucieka” z ogrodowych hodowli szybko się rozprzestrzenia. Np. w stanie Luizjana w latach 40. XX w. spowodowała milionowe straty rozprzestrzeniając się jako chwast wodny (utrudniała żeglugę, niszczyła gatunki rodzime, a w jej pędach rozmnażały się moskity).

Z drugiej strony hiacynt wodny ma bardzo ciekawe liście (owalne, zielone i błyszczące, wyrastające na końcach pękatych ogonków liściowych) i liliowe lub białe kwiaty, przypominające budową dobrze nam znane hiacynty (stąd nazwa). To żywy filtr, który może pomóc w oczyszczeniu wody w zbiorniku, gdyż pochłania spore ilości znajdujących się w niej substancji odżywczych i zanieczyszczeń. Nie pozwala na niekontrolowany rozrost glonów. Hiacynty służą też do produkcji plecionych mat, koszyków, czy mebli. W naszym klimacie może być uprawiany w oczkach wodnych, ale tylko jako roślina jednoroczna, nie wytrzymuje zimy.

Tropikalne lilie wodne, w pałacowym ogrodzie w Indochinach.
Zdjęcie: Dorota Rzepniewska

Lotos orzechodajny to roślina, o której napisano tomy, jest bardzo ciekawy i dekoracyjny. W wielu religiach jest świętym i ważnym symbolem. Do czasów dzisiejszych jest czczony w hinduizmie i buddyzmie, (w Azji także współcześnie świeże kwiaty lotosu służą do dekoracji kapliczek), ale był już znany w mitologii egipskiej. Lotos jest nie tylko pociechą dla oka, ale w niektórych krajach jest to ważny produkt gospodarczy. Wszystkie części są jadalne, korzeń, kłącza, kwiaty, liście i orzechy.

Egzotyczna zieleń miejska. Indochiny.
Zdjęcie: Dorota Rzepniewska

Lotos jest też wykorzystywany w medycynie. Powierzchnia liści dzięki odpowiedniej budowie odpycha cząsteczki wody, jest to tzw. zjawisko samooczyszczania się (efekt lotosu).

Kwiaty lotosu służą do zdobienia kapliczek, m.in. w Tajlandii.
Zdjęcie: Dorota Rzepniewska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

*